KRWLEGAL wielokrotnie rekomendowana w rankingu „Rzeczpospolita” 2021

Problemy prawne związane z nabyciem roszczeń z kredytu konsumenckiego

W ostatnim czasie banki, które od dłuższego czasu zmagają się z falą roszczeń dotyczących zwrotu części prowizji w związku z wcześniejsza spłatą kredytu otrzymują również dalej idące wezwania do zapłaty roszczeń na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.

4 sierpnia 2021

W ostatnim czasie niektóre banki, specjalizujące się w udzielaniu kredytu konsumenckiego (a także spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe), które od dłuższego czasu zmagają się z falą roszczeń dotyczących zwrotu części prowizji w związku z wcześniejsza spłatą kredytu (na tle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 11 września 2019 r. C 383/18, zwanego Małym TSUE) otrzymują również dalej idące wezwania do zapłaty, kierowane przez wyspecjalizowane podmioty, zajmujące się nabywaniem roszczeń od konsumentów i dochodzeniem ich od kredytodawców.

Wezwania te dotyczą roszczeń z art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (ukk), który to przepis pozwala konsumentowi, wobec którego kredytodawca przy zawieraniu umowy kredytowej naruszył ściśle określone w tej ustawie obowiązki informacyjne, zwrócić kredyt bez odsetek i kosztów (tzw. kredyt darmowy). Do powstania po stronie konsumenta takiego uprawnienia konieczne jest złożenie wobec kredytodawcy pisemnego oświadczenia woli. Oświadczenie takie może być złożone w terminie zawitym jednego roku od dnia wykonania umowy, czyli spłaty kredytu. Na tym tle (w związku ze skupowaniem wierzytelności konsumenckich) rysują się konkretne problemy prawne. Pierwszy z nich to pytanie czy nabywca roszczenia, o jakim mowa w art. 45 ust. 1 ukk może złożyć oświadczenie, o którym mowa w tym przepisie, a także czy roszczenie takie może być zbyte pomimo, że konsument nie złożył jeszcze wobec kredytobiorcy oświadczenia? Przepis ten stanowi, że oświadczenie wobec kredytodawcy składa konsument, a jego złożenie jest przesłanką powstania po stronie konsumenta uprawnienia do spłaty kredytu bez odsetek i kosztów pozaodsetkowych (roszczenia o zwrot takich odsetek i kosztów w razie gdy oświadczenie składane jest po dokonaniu spłaty kredytu). Treść przepisu wskazuje jednoznacznie na to, że prawo do złożenia oświadczenia jest ściśle związane z przynależnością składającego oświadczenie woli do kategorii „konsumenta" oraz, że w sytuacji gdy oświadczenie nie zostało złożone przez konsumenta - nie istnieje roszczenie, które mogłoby być przedmiotem obrotu gospodarczego.

Drugie niezwykle istotne pytanie to kwestia początku biegu terminu zawitego, określonego w art. 45 ust. 5 ustawy  o kredycie konsumenckim jako wykonanie umowy. Nabywcy roszczeń próbują twierdzić, iż początkiem biegu takiego terminu może być np. data dokonania przez kredytodawcę zwrotu części prowizji w związku z dokonaniem przez kredytobiorcę spłaty kredytu przed terminem lub innych uzupełniających rozliczeń z konsumentem. Taka wykładnia pojęcia wykonania umowy kredytu jest w tym przypadku nieuprawniona, prowadziłaby ona bowiem do przyjęcia, że także zwrot odsetek i kosztów pozaodsetkowych w związku ze złożeniem przez konsumenta pisemnego oświadczenia jest wykonaniem umowy i termin do jego złożenia może być przedłużany jednostronnie (przez konsumenta) w nieskończoność, co godzi w pewność, wiarygodność i zaufanie obrotu gospodarczego.

Wykonanie umowy w rozumieniu powołanego przepisu to spełnienie przez strony głównych świadczeń – wypłata kredytu konsumentowi przez kredytodawcę i zwrot (spłata) kredytu przez konsumenta. Spłata kredytu wyznacza początek biegu terminu zawitego do złożenia oświadczenia z art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim. Taka interpretacja nie powinna budzić wątpliwości nie tylko z punktu widzenia pewności obrotu, ale również proporcjonalności sankcji z art. 45 ust. 1 ukk, na którą powołano się w uzasadnieniu do projektu znowelizowanej ustawy o kredycie konsumenckim.

Autor: r. pr. Krzysztof Rożko, Wspólnik Zarządzający KRWLegal

Artykuł został opublikowany na stronach Gazety Parkiet.

Kancelaria prawna KRW Legal zapewnia profesjonalne i fachowe doradztwo w wielu dziedzinach prawa, w tym świadczy usługi m. in. w zakresie obsługi funduszy inwestycyjnych, venture capital, private equity, obsługi inwestycji kapitałowych i instytucji finansowych.

Jeśli uważasz, że może mieć to wpływ na Twój biznes, zapraszamy do kontaktu: biuro@krwlegal.pl lub +48 22 29 50 940.

  • Kontakt

    ul. Górskiego 9
    00-033 Warszawa

    tel.: 22 295 09 40,
    tel./fax: 22 692 44 74

    e-mail: biuro@krwlegal.pl


    www.krwlegal.pl

    Numer rachunku bankowego:
    45 1090 1870 0000 0001 3132 3918 (PLN) WBKPPLPP

    KRS: 0000576857
    NIP: 5252630217

    REGON: 362543036

    Dołącz do nas:LinkedIn