Sukces Klienta Kancelarii w sporze dotyczącym redukcji żądań wykupu certyfikatów inwestycyjnych

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności funduszu inwestycyjnego zamkniętego (FIZ) za brak pełnej realizacji składanych przez uczestnika żądań wykupu certyfikatów inwestycyjnych (CI). Żądania wykupu uczestnika podlegały redukcji na podstawie postanowień statutu funduszu, dającego możliwość ograniczenia wypłaty środków, w przypadku, gdy w funduszu nie było odpowiedniej ilości aktywów płynnych.

Uczestnik zakwestionował ważność klauzuli redukcyjnej, zarzucając jej abuzywny charakter i zażądał w pozwie zwrotu wszystkich zainwestowanych środków. W ocenie strony powodowej nieważność klauzuli redukcyjnej (z uwagi na zarzucaną w sprawie abuzywność) dawała możliwość żądania zapłaty wprost na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (UFIZAFI).

Sąd Okręgowy w Warszawie podzielił argumentację Kancelarii podniesioną w toku postępowania i w tym konkretnym stanie faktycznym i prawnym oddalił powództwo w całości. Wyrok jest prawomocny.  

Oceniając zgłoszone przez powoda roszczenia, Sąd doszedł do wniosku, że w tym konkretnym przypadku:

• statut tego konkretnego FIZ zawierał obiektywne i jasne kryteria skorzystania przez fundusz z prawa redukcji, a powód wbrew obowiązkowi z art. 6 k.c., nie wykazał, by prawo redukcji zostało wykonane niezasadnie;
• wykup CI uwarunkowany jest wprowadzeniem odpowiedniej podstawy statutowej (realizacja wykupu bezpośrednio na podstawie art. 139 ust. 1 UFIZAFI nie jest możliwa) – przepisy UFI nie określają szczegółowego trybu zasad realizacji oraz terminów wykupu certyfikatów inwestycyjnych i wszelkie uregulowania w tym zakresie powinny wynikać ze statutu;
• powód nie wykazał w sprawie, że na skutek częściowego wykupu CI doszło do rażącego naruszenia zasad współżycia społecznego oraz jego interesu – inwestując w CI zdawał sobie sprawę z potencjalnego ryzyka.

Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, iż roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie i z tego względu powództwo podlegało oddaleniu w całości. Wyrok w sprawie nie może jednak stanowić podstawy do uznania, że każda klauzula redukcyjna zawarta w statucie funduszu inwestycyjnego otwiera drogę do wstrzymania wypłaty środków z funduszu. Każda sprawa wymaga odrębnej i zindywidualizowanej oceny w kontekście zaistnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej funduszu inwestycyjnego czy TFI nim zarządzającego.

Kluczem do oceny odpowiedzialności w takim przypadku jest treść postanowień statutu, które uprawnienie do przeprowadzenia redukcji żądań wykupu wprowadzają oraz sposób wykonywania przez TFI spoczywających nań ustawowych obowiązków. Postanowienia statutu muszą być precyzyjne, jasne, zrozumiałe oraz obiektywnie uzasadnione. Z kolei możliwość zastosowania klauzuli redukcyjnej istnieje, ale z uwzględnieniem obowiązku TFI utrzymywania takiej płynności aktywów danego FIZ, który umożliwi dokonywanie wykupów zgodnie z postanowieniami statutowymi.

W pełni aktualne pozostaje zatem stanowisko UKNF dot. klauzul redukcyjnych zamieszczanych w statutach funduszy inwestycyjnych zamkniętych z dnia 29 czerwca 2021 r. skierowane do towarzystw funduszy inwestycyjnych, zgodnie z którym to na TFI ciąży obowiązek wdrożenia i utrzymywania odpowiedniego poziomu płynności aktywów danego funduszu inwestycyjnego zamkniętego, który powinien umożliwiać realizację umarzania (wykupywania) certyfikatów inwestycyjnych tego funduszu.

To strategia inwestycyjna powinna determinować profil płynności i zasady wykupu określone w statucie, a TFI zarządzające funduszami inwestycyjnymi zamkniętymi mają obowiązek zapewnienia spójności przyjętych w statucie zasad umarzania (wykupu) certyfikatów inwestycyjnych ze strategią inwestycyjną oraz profilem płynności danego FIZ w sposób zapewniający sprawiedliwe traktowanie wszystkich inwestorów.

Kancelaria prawna KRWLegal / LegalWell zapewnia profesjonalne i fachowe doradztwo w wielu dziedzinach prawa, w tym świadczy usługi dotyczące prawa pracy, family office, jak również doradztwa regulacyjnego dla sektora finansowego, świadcząc usługi m. in. w zakresie działalności firm inwestycyjnych, funduszy inwestycyjnych, podmiotów zarządzających aktywami, banków (depozytariuszy), a także w zakresie obsługi sporów sądowych dla podmiotów rynku kapitałowego.

Jeśli uważasz, że może mieć to wpływ na Twój biznes, zapraszamy do kontaktu: biuro@krwlegal.pl lub +48 22 29 50 940.